In Nederland is het momenteel tot wel 30% droger dan normaa

July 3, 2018

I
I

n Nederland is het momenteel extreem droog. Het komt neer op een watertekort van enkele honderden liters per vierkante meter. Dat berekende ruimtetechnologiebedrijf VanderSat, dat wereldwijd bodemvocht data levert.

In een land als Nederland zijn we niet gewend om over droogte te praten. Het gaat meestal over teveel water, maar dit zou wel eens kunnen veranderen. Klimaatverandering begint ook in ons water land zijn stempel te drukken. Zou het kunnen dat droogte onze nieuwe uitdaging zal worden? “Dat is lastig te zeggen” zegt Dr. Richard de Jeu oprichter en CTO van VanderSat. ” Nederland is een Deltaland, dat heeft bepaalde voordelen, we liggen immers laag aan het einde van verschillende waterlopen en toch is het mogelijk dat er een watertekort optreedt . De gevolgen kunnen groot zijn. De waterkwaliteit gaat sterk achteruit, bosbranden slaan makkelijk om zich heen, schepen kunnen dan vanwege de lage waterpeilen niet varen, dijken verdrogen en worden instabiel, maar de grootste impact zal waarschijnlijk op onze landbouw zijn”.

Voor de meeste mensen is de definitie van droogte het gebrek aan regen, vaak gemeten in millimeters water die naar beneden komen. Dat geeft een aardige indicatie van droogte. Tegelijkertijd is de term droogte eigenlijk een stuk complexer. Is het bijvoorbeeld droog als er ergens veel water aanwezig is vanwege de natuurlijke omstandigheden zoals het groene hart? Droogte kan ook van politieke aard zijn. Regenval maakt weinig uit als je van water afhankelijk bent van een reservoir die voor jouw water zorgt. Bovendien blijft niet al het regenwater in de grond zitten omdat het verdampt, wegstroomt of wordt verbruikt.

De VanderSat kaarten hieronder laten toch een ander beeld zien van Nederland. Als je alleen naar de neerslag kijkt zitten de uitdagingen vooral in het zuid westen. De satelliet observaties van VanderSat laten een ander beeld zien. Daar zien we dat vooral het zuidoosten met sterke bodemvocht tekorten te kampen heeft.

Links bodemvocht gemiddelde voor Juni 2018, en midden het verschil in bodemvocht ten opzichte van een gemiddelde Juni over de afgelopen jaren. De opgetelde neerslag van de rechter kaart schept een andere verwachting voor droogte.

Van de afgelopen 15 jaar is die van 2018 een van de ergste droogtes, waar Nederland mee kampt. “In 2003 en 2017 was het ook behoorlijk droog, maar het lijkt steeds normaler te worden, aldus de Jeu, die daarvoor dagelijkse en wereldwijd de eerste centimeters van de bodem meet. Zijn snel groeiende bedrijf levert unieke satellietdata aan grote landbouworganisaties en verzekeringsmaatschappijen rond de wereld. Juist om grip te krijgen op dit soort stille rampen. “85% van de voedselrampen in ontwikkelende landen zijn direct te herleiden tot droogte. Als je daar een deel van de oplossing kan bieden geeft dat een heel goed gevoel” aldus de Jeu.

Sterkste droogte in Zuid Oost-Nederland

Hij vergeleek de data van de afgelopen weken met dezelfde periode in de afgelopen jaren. “De beelden laten duidelijk een droogteverdeling op basis van bodemvocht zien. De huidige droogte is het hevigst in het zuidoosten tussen Brabant en Limburg.

Droogte leidt ook tot zorgen in de landbouw.

“Door het neerslagtekort is het volumeaandeel vocht op veel percelen zeer zorgelijk, het vocht-leverend vermogen van de grond is beperkt” stelt Maarten Klein, agronomist en ondernemer in de landbouw technologie. “De capillaire levering vanuit het grondwater is onvoldoende voor de grote verdampende gewassen”
Hierdoor is er volgens hem sprake van droogtestress. Dit kost de boer veel opbrengst. Daarnaast wordt het moeilijker om het onkruid onder controle te houden en kunnen bepaalde gewasbeschermingsmiddelen niet meer gebruikt worden.
Beregenen
Door neerslagtekorten is ook de kwaliteit van het beregeningswater zorgelijk. Beregenen met brak water kan tot bladverbranding leiden op scherpe zonnige dagen en kan contraproductief werken. Kleinere giften en frequenter werken vaak beter dan ene grote gift.

Het meest wordt gebruik gemaakt van beregening met haspel en sproeikanon. Per hectare wordt algauw 80-100 liter diesel gebruikt voor 25mm verspuiten. De verbruikskosten per hectare met landbouwdiesel is dus algauw 100 Euro. De werkelijke bijdrage aan de bodemvochttoestand kan sterk verschillen door de grote hoeveelheid verneveling, directe opdroging en de opdroging van de bovenlaag. Agrometius rekent als vuistregel met 8 euro per millimeter per hectare voor de kosten van beregening.

Nederlandse oplossingen
Zowel de Jeu als Klein zijn met hun bedrijven actief in de snel opkomende “agricultural technology” of zoals men in Silicon Valley zegt: AgTech. De markt groeit snel en de verwachtingen zijn hooggespannen. Nederland heeft wereldwijd een goede naam. “Mede ingegeven door de klimaatverandering en de groeiende wereldbevolking zal er iets moeten gebeuren, satellieten en andere inventieve manieren bieden een onderdeel in die enorm complexe puzzel die voedselvoorziening heet”.

Learn more about monitoring drought

 

Dr. Richard de Jeu
Founder & CTO
+31 233 87 878 rdejeu@vandersat.com

Related articles